Cách tính công suất điện mặt trời phù hợp với nhu cầu gia đình

Chọn công suất quá nhỏ thì tiết kiệm không đáng kể; quá lớn thì lãng phí vì phần điện dư chỉ được bán tối đa 20% sản lượng thực phát. Dưới đây là cách ước tính đơn giản mà bạn có thể tự làm.

Bước 1: Xác định lượng điện tiêu thụ

Lấy số kWh trung bình mỗi tháng trên hoá đơn tiền điện 6–12 tháng gần nhất. Sau đó ước tính tỷ lệ điện dùng ban ngày (khoảng 7h–17h):

• Gia đình đi làm cả ngày: thường 30–40%.
• Có người ở nhà, dùng điều hoà ban ngày: 50–60%.
• Kinh doanh, văn phòng tại nhà: 60–80%.

Bước 2: Tra sản lượng trung bình của 1 kWp

Sản lượng phụ thuộc lượng bức xạ tại địa phương. Mức tham khảo:

Sản lượng thực tế thay đổi theo mùa, hướng mái, bóng che và chất lượng thiết bị.

Bước 3: Tính công suất

Công suất (kWp) ≈ Điện dùng ban ngày mỗi tháng ÷ Sản lượng 1 kWp mỗi tháng

Ví dụ: Gia đình ở TP. Hồ Chí Minh dùng 600 kWh/tháng, khoảng 55% vào ban ngày → 330 kWh. Chia cho 125 kWh/kWp → khoảng 2,6 kWp. Nếu muốn dùng cả cho buổi tối với pin lưu trữ, có thể tăng lên 4–5 kWp kèm pin khoảng 5–10 kWh.

Bước 4: Kiểm tra diện tích mái

Mỗi kWp cần khoảng 5–6 m² mái (tấm pin 550 W có kích thước khoảng 2,3 m × 1,1 m). Nên ưu tiên mặt mái hướng Nam, hoặc Đông – Tây; tránh vùng bị cây, bồn nước, nhà bên cạnh che bóng.

Ước tính hiệu quả kinh tế

Với giá điện sinh hoạt bậc thang áp dụng từ 10/5/2025 (bậc 4–6: 2.998 – 3.460 đồng/kWh, chưa gồm VAT), mỗi kWh tự sản xuất giúp giảm phần tiêu thụ ở các bậc giá cao nhất. Hệ 3 kWp sản xuất khoảng 360–400 kWh/tháng ở miền Nam, có thể giúp tiết kiệm khoảng 1,1–1,4 triệu đồng/tháng nếu dùng hết.

Chi phí đầu tư hệ hoà lưới dân dụng hiện dao động khoảng 9–13 triệu đồng/kWp tuỳ thiết bị (tham khảo). Thời gian hoàn vốn thường từ 5–8 năm, trong khi tấm pin có tuổi thọ 25 năm trở lên.

Mẹo: hãy yêu cầu đơn vị lắp đặt mô phỏng sản lượng theo đúng địa chỉ và hướng mái của nhà bạn, kèm cam kết hiệu suất bằng văn bản.