Quy định mới về điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ: hộ gia đình cần biết gì?
Tóm tắt những điểm chính của Nghị định 58/2025/NĐ-CP và Nghị định 133/2026/NĐ-CP mà hộ gia đình lắp điện mặt trời mái nhà cần nắm: thủ tục thông báo, bán điện dư và mức xử phạt.
Từ năm 2025, khung pháp lý cho điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ đã rõ ràng hơn với Luật Điện lực 2024 và các văn bản hướng dẫn. Bài viết tóm tắt những điểm hộ gia đình cần biết trước và sau khi lắp đặt.
Văn bản áp dụng
- Nghị định 58/2025/NĐ-CP (ngày 03/3/2025) quy định chi tiết Luật Điện lực về phát triển điện năng lượng tái tạo, năng lượng mới, trong đó có điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ.
- Nghị định 133/2026/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực điện lực, có hiệu lực từ 25/5/2026, bổ sung các hành vi vi phạm liên quan đến điện mặt trời mái nhà.
Hộ gia đình phải làm thủ tục gì?
Thủ tục phụ thuộc vào việc hệ thống có đấu nối với lưới điện quốc gia hay không.
| Trường hợp | Việc cần làm |
|---|---|
| Không đấu nối lưới (hệ độc lập) | Thông báo cho đơn vị điện lực địa phương về công suất và địa điểm lắp đặt |
| Đấu nối lưới, công suất dưới 100 kW, không bán điện dư | Gửi Thông báo (Mẫu 01) theo Nghị định 58 |
| Đấu nối lưới, có bán điện dư | Thông báo, kiểm tra hệ thống đo đếm, lắp thiết bị giám sát và ký hợp đồng mua bán điện với đơn vị điện lực |
Đối với hộ gia đình, nhà ở riêng lẻ lắp hệ thống dưới 100 kW có đấu nối lưới, thông báo được gửi tới Sở Công Thương, đơn vị điện lực địa phương, cơ quan quản lý xây dựng và cơ quan phòng cháy chữa cháy tại địa phương để quản lý, theo dõi và hướng dẫn.
Hệ thống có đấu nối lưới được dùng điện lưới làm nguồn dự phòng. Muốn bán phần điện dư lên lưới, hộ gia đình cần làm đủ thủ tục và ký hợp đồng với đơn vị điện lực.
Bán điện dư được bao nhiêu?
Theo Nghị định 58/2025/NĐ-CP, hệ thống điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ được bán sản lượng điện dư không vượt quá 20% sản lượng điện thực phát. Phần lớn sản lượng vì vậy nên được dùng ngay trong nhà, nên khi thiết kế cần chọn công suất sát với nhu cầu sử dụng ban ngày.
Không thông báo có bị phạt không?
Có. Theo Nghị định 133/2026/NĐ-CP (hiệu lực từ 25/5/2026), với hệ thống đấu nối cấp hạ áp (phổ biến ở hộ gia đình):
- Vi phạm lần đầu: cảnh cáo.
- Nếu sau 10 ngày vẫn chưa khắc phục: phạt 500.000 – 1.000.000 đồng với hệ thống đến 20 kW, và 2.000.000 – 3.000.000 đồng với hệ thống trên 20 kW.
- Hệ thống đấu nối cấp trung áp trở lên: phạt 10 – 20 triệu đồng.
Ngoài ra, các hành vi như không tuân thủ nội dung đã đăng ký hay không trang bị hệ thống kết nối, giám sát theo yêu cầu cũng có thể bị xử phạt.
Gợi ý cho hộ gia đình
- Trước khi lắp, hỏi đơn vị điện lực địa phương về thủ tục và yêu cầu kỹ thuật đấu nối.
- Yêu cầu đơn vị lắp đặt hỗ trợ hồ sơ thông báo và cung cấp đầy đủ tài liệu thiết bị.
- Lưu giữ hợp đồng, biên bản nghiệm thu, thông số inverter để xuất trình khi cần.
- Hệ thống đã lắp từ trước: kiểm tra lại xem đã thông báo đúng quy định chưa.
Lưu ý: thông báo trên cổng thông tin này phục vụ khảo sát, thống kê và hỗ trợ kỹ thuật; không thay thế thủ tục thông báo với cơ quan nhà nước theo Nghị định 58/2025/NĐ-CP. Nội dung mang tính tham khảo, cập nhật đến tháng 10/2026 – vui lòng đối chiếu văn bản gốc hoặc hỏi đơn vị điện lực địa phương.
